السيد موسى الشبيري الزنجاني
7728
كتاب النكاح ( فارسى )
اشكال : روايات مورد اشاره ، مثل روايتى كه در « تفسير على بن ابراهيم » است ، از مرسلات بوده و حجيتى ندارند . ج - ادله توجه خطاب به زوجين 1 - دلالت روايات بر تعلق خطاب به زوجين با توجه به بررسى انجام گرفته در پيرامون ادله تعلق خطاب به حكام ، اين نتيجه به دست آمد كه مقتضاى تناسب حكم و موضوع ، كه خطاب مذكور در مقام رفع منازعات است و همينطور مقتضاى نصب حَكَم كه نياز به داشتن ولايت در نصب دارد ، اين است كه خطاب آمده در آيه متوجه حكام باشد . لكن اين در صورتى است كه روايات خاصى كه دلالت بر تعلق خطاب به زوجين بكند در بين نباشد . و برخى مانند صاحب رياض براى تعلق خطاب به زوجين به روايات استدلال كردهاند كه در اينجا به بررسى آن روايات مىپردازيم . الف - روايت محمد بن سيرين بن عبيدة قال : اتى على بن ابيطالب عليه السلام رجل و امرأة مع كل واحد منهما فئات من الناس يعنى جماعات من الناس قال عليه السلام : « ابعثوا حكما من اهله و حكما من اهلها » ، ثم قال للحكمين : « هل تدريان ما عليكما ؟ عليكما ان رأيتما ان تجمعنا جمعتما ، و ان رأيتما ان تفرقا فرّقتما » ، فقالت المرأة : رضيت بكتاب الله علىّ ولى ، فقال الرجل : اما الفرقة فلا او قائل به ، فقال عليه السلام : « ما تبرح حتى تقربما أقرت به » « 1 » . « 2 » البته در نقل « وسائل » به جاى « ما تبرح » ، « لاتبرح » و « حكما من اهلها » را بر « حكما من اهله » جلو انداخته است ، ولى تفاوتى در معنا ايجاد نمىكند . « 3 » سند روايت : اين روايت در كتاب عامه و خاصه آمده است ، البته در كتب عامه
--> ( 1 ) - تفسير العياشى 1 : 241 ( 2 ) - كتاب « جامع احاديث الشيعه » اگرچه از حيث ترتيب و استقصاء روايات ، مزايايى بر كتاب « وسائل » دارد ، لكن از جهت اشتمال بر روايات ، از « وسائل » مستغنى نمىكند و از اين حيث عامين من وجه هستند و لذا بايد به هر دو كتاب مراجعه شود ، از جمله اين روايت را كتاب « جامع الاحاديث » بر خلاف « وسائل » ندارد . ( استاد مدظله ) ( 3 ) - وسائل الشيعة ( آل البيت ) 21 : 354 ، الباب 13 من ابواب القسم و النشوز والشقاق ، الحديث 6